Split, Dalmatië. De grootste stad aan de Kroatische kust wordt meestal gelinkt aan topsport, geschiedenis en witte honden met zwarte vlekken. Wat die viervoeters betreft: kom je naar Kroatië om een Dalmatiër te spotten, dan is de kans groot dat je van een kale reis terugkeert. De Dalmatiërs mogen dan wel Kroatië verlaten hebben, ieder jaar komen er meer toeristen naar het land en ook het motortoerisme zit zwaar in de lift. En dat laatste is geen toeval…
Onze roadtrip begint in het meer dan drieduizend jaar oude stadje Senj dat voor elke motorrijder – ongeacht de windrichting van waaruit je komt aanwaaien – het startpunt is om Dalmatië te verkennen. De Jadranska Magistrala is ook bekend als de Adriatic Highway, een weg die in 1965 werd afgewerkt en sindsdien de Kroatische noordkust aan de zuidkust linkt. Talrijke gerespecteerde internationale media riepen het stuk Adriatic Highway tussen Senj en Starigrad uit tot een van de tien beste stuurwegen van Europa.
Het unieke van deze weg is dat hij soms driehonderd meter boven de zee uitkijkt en even later amper drie meter boven de golven loopt, wat zondermeer uniek is in het Middellandse Zeegebied. Terwijl je geniet van de eindeloze vloeiende opeenvolging van snelle en trage bochten zie je aan de ene kant van de weg het grijze Velebit-massief oprijzen terwijl uit het hemelsblauwe water van de Adriatische Zee aan je andere kant het witte eiland Pag opduikt.
Extra leuk is dat op dit stuk van de route het wegdek van fenomenale kwaliteit is. Aan grip geen gebrek en dat in een heel weidse omgeving met talrijke restaurants en cafeetjes om even op adem te komen en een foto te nemen die je in de wintermaanden met open mond zal herbekijken.
Sinds de aanleg van de A1 snelweg is het op de Jadranska Magistrala een stuk rustiger geworden, buiten het piekseizoen van begin juli tot midden augustus waan je je hier alleen op de wereld. De enige mogelijke spelbederver is de bora, een snijdend koude wind die soms opsteekt in deze streek. Als er voor de bora wordt gewaarschuwd, sla die alarmkreet dan niet, eh, in de wind en zoek veilige oorden op voor jezelf en je motor. Met topsnelheden van 180 kilometer per uur is de bora namelijk net iets meer dan een zacht briesje.
Vanuit de haven van Prizna nemen we de ferry naar het eiland Pag. Buiten het toeristische hoogseizoen is de rit naar de kade al een evenement op zich. Let in juli en augustus wel op als je de bochten naar Prizna te enthousiast aansnijdt, zonder enige waarschuwing kan je na zo’n heerlijke asfaltslinger ineens met een rij wachtende auto’s voor de ferry geconfronteerd worden. Na de overtocht van twintig minuten rijden we in een surrealistisch decor van Žigljen naar Novalja en dan door naar Lun. Motorrijden op dit stukje aarde komt vermoedelijk het dichtst in de buurt van motorrijden op de maan.
De unieke, gigantische witte rotsen zijn van zo’n uitzonderlijke schoonheid dat deze weg al meermaals werd afgehuurd door auto- en motorfabrikanten om er de reclamespots voor hun nieuwe voertuigen in te blikken. En nee, er zijn niet veel wegen die met zo’n visitekaartje kunnen uitpakken.
Nadat we eventjes hebben genoten van de rust van de hemelsblauwe Adriatische Zee, zijn we klaar om door te rijden naar het meest noordelijke puntje van het eiland Pag: Lun. Ieder jaar storten meer en meer Kroaten zich op de olijventeelt en olijfolie komt dan ook bij elk gerecht op tafel, van vis over schaaldieren en verse groenten. De olijfgaarden van Lun maken van deze regio de meest ongerepte en tegelijk meest exotische van het hele traject, de oudste olijfboom is hier een ongelooflijke 1.600 jaar oud.
Van elektriciteit en elektronica gesproken: in de laatste twintig jaar is Novalja uitgegroeid tot het mekka voor de liefhebbers van elektronische muziek. De zeven nachtclubs aan het strand van Zrće programmeren regelmatig de bekendste en beste deejays van over de hele wereld en dat trekt fuifnummers uit alle windstreken.
De jongste tijd begint het eiland Pag zich steeds meer te distantiëren van het label ‘feesteiland’ dat het steeds nadrukkelijker opgeplakt kreeg, Pag legt liever de klemtoon op de diversiteit van het eiland en zijn natuurlijke rijkdommen. Laat de zon ondergaan in je cocktail of trakteer jezelf op een intiem diner in het luxueuze hotel annex wijndomein Boškinac.
Het beroemde Pag lam staat vaak op het menu, een delicatesse, net als de vele soorten kaas op basis van schapenmelk. Met meer dan vijf keer meer schapen dan mensen op Pag is het nogal logisch wat ze hier het vaakst eten en het best kunnen klaarmaken. Bij de Boškinacs mag je je trouwens verwachten aan een oenologisch spektakel, een fruitige witte wijn past perfect bij een schotel gegrilde langoustines of een risotto met garnalen.
Wat het motorrijden op Pag betreft bestaat het menu uit kustlijnen en rotsen met daartussen veel meer bochten dan je op kan. Stop even om op adem te komen in het stadje Pag of bezoek de zoutpan die al in het jaar 999 opduikt in de geschiedenis van Kroatië. In dit deel van het Adriatische Zeegebied kwamen zoutpannen vaak voor, geen wonder dat het eerste zoutmuseum recent werd geopend in Nin, vlakbij Zadar. Een van de aantrekkelijkste stops is bij de brug van Pag. Op de parking vlakbij de brug geeft het terras van het cafeetje je een spectaculair zicht op het Velebit-gebergte.
Na een tijdje kom je bij een kruispunt waar je terug richting de Jadranska Magistrala kan. Neem even de tijd voor een paar selfies bij de Maslenica brug en rij dan langs de Adriatische kust noordwaarts, langs Starigrad en het nationaal park van Paklenica waar trekkers en klimmers thuis zijn. Stuur door richting Lukovo, Šugarje en Karlobag waar je landinwaarts rijdt richting onder andere Baške Oštarije.
In de volgende negentien kilometer overwin je negenhonderd hoogtemeters terwijl je je motor van links naar rechts door de bochten laat swingen. Na dit bochtenfestival wachten je drie spectaculaire uitzichtpunten waar je de pracht van de omgeving op je kunt laten inwerken.
Van op het Kubus uitzichtpunt op de top van de pas geniet je bij de ondergaande zon van het zicht over Pag, Olib, Silba en Premuda. De omringende weides zorgen voor een bijzondere geur, de piramidevorm van hotel Velebno zal ongetwijfeld je aandacht trekken, net als de 1.320 meter hoge Ljubičko Brdo. De temperatuur kan hier in de zomer aangenaam verfrissend zijn met minder dan twintig graden in de zomernachten.
Nu de dag stilaan ten einde loopt, is Zadar de logische bestemming. Zestig jaar geleden opperde Hitchcock dat je de mooiste zonsondergang in Zadar ziet, het is dan ook geen verrassing dat hier meerdere tophotels en vakantieresorts werden opgetrokken. Zadar duikt al in de negende eeuw voor Christus op en in de Romeinse tijd was het een stad met een wegennet en een marktplein.
Het is rond dat plein dat tweeduizend jaar later het sociaal leven op een warme zomeravond nog altijd bruist dat het een lieve lust is. In het centrum vind je een pak leuke restaurants en bars en ook het nachtleven ontgoochelt niet. De krant The Times riep Zadar uit tot het centrum van entertainment aan de Adriatische Kust en The Guardin omschreef Zadar als ‘the new Croatian capital of cool’. De ‘Morske Orgulje’ (zee-orgel) en de ‘Pozdrav suncu’ (groet aan de zon) zijn attracties op de promenade die met een uniek samenspel van klank en licht Zadar in een speciale sfeer onderdompelen.
Na een deugddoende nachtrust rij je de volgende ochtend door richting Obrovac dat niet aan de voet en niet op de top van de Velebit-berg ligt. Het hangt er letterlijk een beetje tussen en dat geeft de stad een bijzonder karakter, vandaar dat er ieder jaar meer toeristen op afkomen. Vooral tweewielerfanaten komen hier aan hun trekken, Obrovac staat bekend als de ideale uitvalsbasis voor wie de mooiste gravelwegen in dit gebied wil verkennen, over de Mali Alan-pas en door het Velebit-gebergte.
Steek de brug over die het oude gedeelte van Obrovac met het nieuwe gedeelte verbindt, kijk uit over de stranden en het smaragdgroene water van de Zrmanja rivier en er is slechts één conclusie mogelijk: Obrovac is een parel van een stad die je niet licht zal vergeten. De zee ligt slechts op een paar minuten rijden van Obrovac en ook drie rivieren liggen vlakbij: de Krupa, de Zrmanja en de 45 meter diepe Krneza.
De campings van Muškovci en Berberov Buk zijn perfect voor een korte stop of een lunch op een terras, omgeven door watervallen en het gebulder van neerstortend water.
De route landinwaarts is een heel bruikbaar alternatief voor de Jadranska Magistrala tussen Zadar en Split waar de meeste weggebruikers een schildpadtempo aanhouden, uit schrik voor de talrijke snelheidscamera’s.
In ons geval wordt de snelheid geremd door de massa die op de been is voor de Benkovac Fair die op de tiende dag van elke maand wordt georganiseerd. Al in de middeleeuwen was er sprake van de Benkovac Fair die toen een grote veemarkt was. Inmiddels is de markt uitgegroeid tot een gastronomisch spektakel en worden er ook landbouwproducten verkocht. Lekkernijen als de bekende Drniš ham, kaasringen, geroosterd lam en varken en veel fruit lokken een pak volk waardoor de wegen rond Benkovac al snel dichtslibben.
Niet dat de files ons kunnen tegenhouden op weg naar het Krka nationaal park en het stadje Skradin. In veertig minuutjes loodst de D56 je naar Skradin door een landschap dat gedomineerd wordt door olijfbomen. De Krka rivier is 73 kilometer lang en stroomt van zijn bron op de Dinara berg tot zijn monding in de Adriatische Zee bij Skradin het grootste deel in het nationaal park.
Op deze route zijn mediterrane vegetatie en bladverliezende bomen en planten met mekaar verstrengeld, met een buitengewoon diverse fauna en flora tot gevolg. Met jaarlijks ruim een half miljoen bezoekers is Skradinski Buk de populairste van de watervallen in het nationaal park. In de zomermaanden kan het hier zo druk zijn dat de parkwachters je al op de weg verhinderen om de toegangsweg richting de watervallen in te draaien om nog meer chaos te voorkomen.
Skradin is trouwens niet alleen een magneet voor natuurliefhebbers, de rode en witte markeringen op de zijkant van de weg zijn een weggevertje: ieder jaar wordt er in mei een internationale heuvelklimrally georganiseerd op de bochtige weg waar je als motorrijder het hele jaar door van kan genieten.
Een mogelijke strategie voor je pauze is je motor parkeren op een van de grote parkeerterreinen en vanuit het centrum van Skradin over de brug wandelen, daar zal je zo’n uur zoet mee zijn. Of kies voor de boottocht van het park die in je toegangsticket begrepen is. Je zal beloond worden met een schitterend zicht op Skradinski Buk en een bezoek aan de restanten van de voormalige Krka waterkrachtcentrale die in 1895 in gebruik werd genomen, exact twee dagen na Nicola Tesla’s centrale op de Niagara Falls.
En precies hierom werd het twintig kilometer zuidelijker gelegen stadje Šibenik de eerste Europese stad met elektrische straatverlichting. Je kan een extra rondje rond het nationaal park maken over de D33, die brengt je naar de exotische Roški Slap, een andere toeristenmagneet. De weg over de waterval bestaat al sinds de Romeinse tijd en is minder druk dan Skradinski Buk. Opteer je voor de wandeling – en dat bevelen we echt wel aan – dan hoort die je ook naar de Oziđana-grot te brengen waar de eerste sporen van menselijk leven op aarde werden gevonden. De lokale gastronomie is eveneens niet te versmaden.
De wegen in dit deel van het Dalmatische binnenland zijn het beste van wat een motorrijder zich kan wensen. Bij Drniš, de hoofdstad van de ham, hebben we de keuze: verder landinwaarts rijden of terugkeren naar de kust. De beide opties bieden aantrekkelijke landschappen, unieke natuur en uitdagende wegen. En dat is precies waarom Kroatië bovenaan de bucketlist van elke motorrijder hoort te staan: zijn adembenemende diversiteit.
Tekst en fotografie Ant Productions
Deze route van Hoegaarden naar Sint-Pieters-Leeuw wisselt verharde wegen af met stroken gravel en hier en daar een beetje klei.
Kon je maar niet genoeg krijgen van Luxemburg met deze route van Hoei naar Diekirch? In de 183 kronkelende kilometers
Stevige hoogteverschillen, groen beboste heuvels zo ver het oog reikt, heerlijke bochten en het beste asfalt van West-Europa: Luxemburg is
